Muzeum Archeologiczne w Biskupinie
Biuletyn Informacji Publicznej

DZIAŁ KONSERWACJI MUZEALIÓW

 

 

DZIAŁ KONSERWACJI MUZEALIÓW 

Adres:

Biskupin 17, 88-410 Gąsawa,

Kontakt:

Mariusz Fejfer - kierownik Działu,  tel. 52 30 25 037 E-mail:    mariusz.fejfer (at) biskupin.pl

dr hab. Leszek Babiński - konsultant,  tel. 52 3025037 E-mail:    leszek.babinski (at) wp.pl 

Renowatorzy:

Anna Wojtasik

Jerzy Buczkowski

Mieczysław Gramza

 

 

ZAKRES DZIAŁALNOŚCI

 

  • badania i konserwacja zabytkowego drewna archeologicznego

  • konserwacja zabytków skórzanych

  • konserwacja zabytków ceramicznych

  • konserwacja zabytków metalowych

  • monitorowanie warunków zalegania drewna na półwyspie biskupińskim

  • konserwacja drewna budowlanego

 

 

ZAKRES BADAŃ

 

  • degradacja drewna wykopaliskowego

  • stabilizacja wymiarów drewna wykopaliskowego

  • stan zachowania drewna w warunkach mokrego stanowiska archeologicznego

 

 

KONSERWACJA DREWNA ARCHEOLOGICZNEGO

 

Dział Konserwacji Muzealiów w Biskupinie został założony w 1986 roku przez mgr inż. Leszka Babińskiego pod ówczesną nazwą Pracowni Konserwacji Drewna Archeologicznego.

DKM specjalizuje się w konserwacji i rekonserwacji mokrego drewna archeologicznego oraz jego badaniami właściwości chemicznych i fizycznych.

Drewno archeologiczne jest materiałem organicznym występującym w strefie o klimacie umiarkowanym i chłodnym na tzw. „mokrych stanowiskach archeologicznych". Miejsca te charakteryzują się dużą wilgotnością i właściwościami beztlenowymi, gwarantują one obiektom pochodzenia organicznego dobre warunki zalegania. Przedmioty drewniane znajdujące się w takim środowisku, mogą przetrwać nawet kilkanaście tysięcy lat, świetnie zachowując swój kształt czy kolor.

Na skutek działalności mikroorganizmów właściwości chemiczne drewna w czasie ulegają jednak zmianom. Wydobyte na powierzchnie drewno archeologiczne charakteryzuje się dużą wilgotnością i ubytkiem masy, a także osłabieniem właściwości mechanicznych.

Zabytki takie wymagają natychmiastowych zabiegów konserwatorskich już na stanowisku archeologicznym. Nie zabezpieczenie obiektów przed utratą wilgoci czy działalnością mikroorganizmów, może grozić nieodwracalnymi zmianami kształtu, a nawet całkowitą destrukcją zabytków już podczas prac wykopaliskowych.

Zabiegi konserwatorskie prowadzone na terenie pracowni opierają się głównie na wymianie wody na substancje, które stabilizują wymiary konserwowanego drewna i pozwalają na bezpieczne wysuszenie zabytku. W naszej pracowni do tego celu używamy poliglikoli nisko i wysokocząsteczkowych w zależności od właściwości drewna. W celu wysuszenia zabytków stosujemy też metodę liofilizacyjnego suszenia, o ile ta metoda jest właściwa dla konserwowanych obiektów.

Zabiegi rekonserwatorskie polegają głównie na:

Usunięciu z drewna poprzednich impregnatów i zaimpregnowaniu drewna współcześnie stosowanymi impregnatami.

Zabezpieczeniu powierzchni obiektów przez wzmocnienie jej właściwości mechanicznych.

Sklejeniu popękanych zabytków.

 

W DKM były konserwowane między innymi:

 

Płaskodenne czółno (dłubanka) z Lewina Brzeskiego (woj. opolskie) (IV w. n.e., długość 12,4 m). Obiekt eksponowany w Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu

Trumna kłodowa z Grochów Starych (woj. podlaskie)(ok. II-III w. n.e., długość 3,85 m, szerokość 1,25 m). Obiekt eksponowany w Państwowym Muzeum w Białymstoku

Cembrowina wczesnośredniowiecznej studni zrębowej z Pfettrach-Hőffen. Obiekt eksponowany w hallu Urzędu Gminy Altdorf (Bawaria, Niemcy)

fragment czółna (dłubanki) ze wsi Kozarze (woj. podlaskie) (I w. p.n.e., długość 5,4 m)

 

Obecnie prowadzimy konserwacje:

 

Dębowych elementów konstrukcyjnych izbic wału obronnego średniowiecznego grodu warszawskiego

Sosnowe i dębowe elementy cembrowiny studni znalezionej na na terenie średniowiecznego grodu w Tumie koło Łęczycy

Fragmenty sieci wodociągowej ze Żnina z przełomu XV i XVI w. składającej się z rur sosnowych

Najstarszego znalezionego na ziemiach polskich ula kłodowego z Ujścia

Pozostałości lasu sosnowego sprzed 12000 lat, znalezionego podczas badań geologicznych w Koźminie

 

 

MONITOROWANIE STANOWISK MOKRYCH

 

W 2003 roku na terenie półwyspu biskupińskiego został założony system monitoringu zalegających pod ziemią materialnych pozostałości kultury łużyckiej. Jego celem jest ostrzeganie przed zmianami środowiska, które mogą destrukcyjnie wpływać na nie przebadane jeszcze części stanowiska archeologicznego. System składa się z 6 stacji pomiarowych na których regularnie w sposób nieinwazyjny prowadzone są odczyty właściwości fizykochemicznych środowiska pod powierzchnią ziemi. Badane są m.in. poziom wody gruntowej, pH, przewodność, potencjał redoks gleby, wilgotność gleby, temperatura, opady atmosferyczne, stężenie wybranych jonów w wodzie gruntowej. W przypadku zbliżania się badanych parametrów do niekorzystnych poziomów, wprowadza się procedury ochronne, które mają na celu zapobiegać tym zachodzącym zmianom.

 

 

NASYCALNIA DREWNA BUDOWLANEGO

 

Drewno przeznaczone na budowanie rekonstrukcji jest zabezpieczane w nasycalni ciśnieniowej znajdującej się na terenie Muzeum. Drewno impregnuje się pełnokomórkową metodą próżniową. Zabieg trwa od kilku do kilkunastu godzin w zależności od gatunku drewna i jego wymiarów. Impregnat wnika w głąb drewna, przesycając ścianę komórkową zabezpiecza drewno przed niekorzystnym działaniem grzybów i owadów niszczących drewno. Zaimpregnowane drewno ma zmniejszone powinowactwo wobec ognia.

Bezchromowy preparat na bazie miedzi-HDO i związków boru który jest stosowany podczas zabiegu, utrwalany jest w drewnie w trakcie schnięcia, dzięki czemu jest niewymywalny. Zabezpieczone drewno po utrwaleniu preparatu jest odporne na działanie czynników atmosferycznych, może też wchodzić w stały kontakt z gruntem lub wodą.

Impregnat jest przyjazny dla środowiska, obojętny dla roślin oraz nietoksyczny dla ludzi i zwierząt. Certyfikowane badania wykazały że spalenie impregnowanego drewna miedzią HDO prowadzi do uzyskania emisji, odpowiadających spaleniu drewna nieimpregnowanego. To powoduje że impregnowane drewno nie będzie w przyszłości obciążeniem dla środowiska.

Warunkiem dobrze przeprowadzonej konserwacji jest wysuszone drewno o wilgotności poniżej 28%.

Nasycalnia prowadzi również komercyjne konserwacje dla osób, firm i instytucji, którym zależy na prawidłowym zabezpieczeniu drewna budowlanego.

 

 

 

 

 

 

 

 

INFORMUJEMY
fot. Badania wykopaliskowe w latach 30-tych XX wieku
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie, Biskupin 17, 88-410 Gąsawa, pow. Żniński, woj. kujawsko-pomorskie
tel.: (52) 30 25 025, fax: (52) 30 25 420, email: muzeum@biskupin.pl, http://www.biskupin.pl
NIP: 562-16-05-570, Regon: 092561385
Poprawny HTML 4.01 TransitionalPoprawny arkusz CSSPoprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - FSI