Muzeum Archeologiczne w Biskupinie
Biuletyn Informacji Publicznej

Jak zwiedzamy rezerwat

 
 - mapka_kieszonkowa_tylko_j_polski.jpg
 
 
Wizytę w Biskupinie zaczynamy od odwiedzenia CENTRUM OBSŁUGI RUCHU TURYSTYCZNEGO w którym możemy dokonać zakupu: biletów, usługi przewodnickiej, lekcji muzealnej, wypożyczyć audioprzewodniki, kupić pamiątki bądź publikacje popularne, naukowe, skorzystać z informacji personelu bądź infomatów n/t zwiedzania Biskupina oraz okolicy. W jednej z trzech sal kinowych,obejrzeć film dot.rezerwatu archeologicznego w Biskupinie.
Niepłatne toalety dostosowane są również dla osób niepełnosprawnych.
 
 
 - c__27_.jpg
 
 - c__41_.jpg
 
 - c__48_.jpg
 
 
 
Następnie przechodzimy przez BRAMĘ GŁÓWNĄ REZERWATU ,gdzie okazujemy zakupione bilety wstępu. Kierujemy sie w lewo w kierunku drewnianego mostu.  
 
 - portiernia.jpg 
 
 
 
 
       WIOSKA NEOLITYCZNA Z EPOKI KAMIENIA 
 
Przechodząc przez drewniany most, ponad torami kolejki wąskotorowej, docieramy do części rezerwatu, która przeniesie nas do epoki kamienia. Pierwszym obiektem jest tutaj rekonstrukcja obozowiska łowców mezolitycznych, czyli pochodzących ze środkowej epoki kamienia. Ludzie, którzy wtedy żyli na naszych ziemiach nie znali rolnictwa, pożywienie zdobywali polując w pierwotnej puszczy, która ich zewsząd otaczała. Ich dieta uzupełniana była rybami oraz dziko rosnącymi roślinami, grzybami i owocami. Mezolityczni łowcy często przenosili swoje siedziby, wędrując w poszukiwaniu zwierzyny. Ich schronienia stanowiły proste szałasy, które łatwo i szybko można wznieść, ale i bez większego żalu porzucić.Kilkadziesiąt metrów dalej, znajduje się rekonstrukcja „długiego domu” z neolitu, czyli młodszej epoki kamienia. Takie właśnie „długie domy” wznosili około 6 tysięcy lat temu pierwsi rolnicy. Miały one charakterystyczny kształt wydłużonego trapezu i mogły posiadać długość nawet ponad 40 metrów. Mieszkańcami poszczególnych chat było kilka spokrewnionych ze sobą rodzin, tworzących ród. Członkowie tych rodów wspólnie uprawiali ziemię, obsiewając je głownie zbożami (pszenicą i jęczmieniem) oraz warzywami strączkowymi i bulwiastymi. Hodowano bydło, owce, kozy oraz świnie. Oprócz rolnictwa ci pierwsi rolnicy przynieśli również znajomość innych, nie znanych wcześniej wynalazków: wykonywania naczyń glinianych, tkactwa (wykorzystując włókna wełniane i lniane) oraz technikę gładzenia kamienia za pomocą której wykonywano topory służce do karczunku lasu.

Opodal rekonstrukcji „długiego domu” znajduje się podobny obiekt, który mieści w swoim wnętrzu niewielką wystawę „Epoka pierwszych rolników”. Jest ona poświęcona epoce neolitu, której początek stanowił ogromny skok w rozwoju cywilizacji ludzkiej. Pojawienie się rolnictwa było pierwszą z trzech wielkich „rewolucji” w dziejach ludzkości (obok rewolucji przemysłowej i rozgrywającej się na naszych oczach rewolucji informatycznej). Dzięki rolnictwu ludzie mogli produkować żywność, a nie tylko ją „pozyskiwać” z natury, jak to miało miejsce we wcześniejszych tysiącleciach. Umożliwiło to nagły przyrost ludności oraz bardziej osiadły tryb życia i budowanie stałych siedzib. Prezentowana wystawa opowiada o życiu codziennym, gospodarce, obrzędowości oraz przemianach zachodzących w ciągu tej trwającej około trzech tysięcy lat epoki.

Po wyjściu z wystawy kierujemy się do znajdującego się opodal wyjątkowego i nieco tajemniczego miejsca. Znajdziemy się tutaj niewielkie oczko wodne, zwane od dawien dawna „źródełkiem”, gdyż spod ziemi wypływa tutaj zasilające je kryniczna woda. Do powstania tego miejsca przyczynili się prawdopodobnie mieszkańcy jednego ze znajdujących się tutaj „długich domów”. Wykopali oni głęboki dół w celu pozyskania gliny, która była potrzebna do lepienia garnków i uszczelniania ścian domostw. Wydobywając glinę przerwali oni warstwy wodonośne i doprowadzili w ten sposób do powstania źródła. Przez całe tysiąclecia miejsce to służyło okolicznej ludności do czerpania wody, a w niektórych okresach uchodziło ono zapewne za „święte źródło” i wierzono, że zamieszkują ją wodne duchy, który należy składać drogocenne dary.

 
  - n__25_.jpg

  - n__27_.jpg

 

Docieramy do słynnego na całym świecie stanowska archeologicznego OSIEDLA OBRONNEGO LUDNOŚCI KULTURY ŁUŻYCKIEJ zwanego  polskimi Pompejami 

Na półwyspie zrekonstruowano jedynie fragment osiedla. Najbardziej charakterystycznym z nich jest brama. Po jej obu stronach znajdują się dwa odcinki wału oraz falochron. Plany odkrytych w czasie wykopalisk konstrukcji pozwalają na wierną rekonstrukcję przyziemnych części wszystkich obiektów do wysokości 1 m. Wyższe partie zrekonstruowano na podstawie niektórych pośrednich danych. Nie wiemy jaki kształt miało np. przedpiersie wału, za którym kryli się obrońcy. Domniemanym jest też kształt i wysokość wieży obronnej. Wiernie natomiast zostały odtworzone wrota grodu, odnalezione w czasie wykopalisk. W 1999 roku zbudowano fragment pełnej rekonstrukcji wału z drewna dębowego. We wnętrzu wału znajdują się schody i zwiedzający mogą wejść na jego koronę. 
Naprzeciw bramy zbudowano ulicę poprzeczną z dwoma rzędami domów. W każdym rzędzie, liczącym osiem domów, znajduje się dwie pełne rekonstrukcje wnętrza. Wysokość wejścia do chat zrekonstruowano na podstawie zachowanych, wyplatanych z gałęzi furtek. Także wysokość domów odtworzona została na podstawie łątek, pochodzących z osiedla starszego, a użytych wtórnie do wyłożenia podłóg w chatach. 
Nie do końca wiadomo, czym kryto dachy w łużyckim Biskupinie. Najbliższa okolica obfitowała w trzcinę i sitowie, dlatego też użycie tych materiałów wydaje się najbardziej prawdopodobne. Nie wiemy, jak wyglądały dokładnie dachy. Rozstaw słupów we wnętrzu chat wskazuje jednak, że 
konstrukcja dachów opierała się na sochach i belce biegnącej w najwyższym punkcie dachu, zwanej ślemieniem. 

Więcej informacji n/t osiedla obronnego -kliknij

 - plw.jpg

 - plw__2_.jpg

 

WIOSKA WCZESNOPIASTOWSKA

 Po opuszczeniu półwyspu kierujemy się w stronę rekonstrukcji wioski wczesnopiastowskiej. Stacjonarne badania archeologiczne na stanowisku Biskupin 6, obejmującym swym zasięgiem teren gdzie dziś zlokalizowana jest rekonstrukcja wioski wczesnopiastowskiej, rozpoczęte zostały w roku 1949 i trwały do roku 1954. W trakcie tych badań zarejestrowano relikty wioski – okolnicy z pustym majdanem pośrodku, gdzie znajdowały się jamy gospodarcze służące między innymi do pędzenia dziegciu oraz wędzenia ryb.Odkryta osada rozwijała się już między VIII a przełomem IX i X wieku, natomiast jej największy rozkwit przypada na drugą połowę X wieku i związany jest ściśle z powinnościami wobec możnowładcy rezydującego w niewielkim grodzie położonym dokładnie w tym samym miejscu gdzie we wczesnej epoce żelaza istniała słynna biskupińska osada warowna zamieszkiwana przez ludność tak zwanej kultury łużyckiej.Na zabudowę wioski składały się budynki wykonane w technice zrębowej, oraz w technice słupowo – plecionkowej. Osada zamieszkiwana była przez ludność rzemieślniczą. Jej mieszkańcy zajmowali się między innymi: garncarstwem, rogownictwem, skórnictwem, kowalstwem, garbarstwem czy tkactwem. Wielu z nich zajmowało się również rolnictwem oraz rybołówstwem. Dieta mieszkańców uzupełniana była przez znaną od tysiącleci gospodarkę łowiecko- zbieracką.

Dziś w miejscu istnienia wioski - okolnicy, na rekonstrukcji, spotkać można rzemieślników odtwarzających życie codzienne jej dawnych mieszkańców.

 - w__65_.jpg
 
 
 
 - w__68_.jpg
 
 - w__72_.jpg
  
 - w__53_.jpg
 
  
Po zwiedzeniu wioski wczesnośredniowiecznej kierujemy się w stronę PAWILONU MUZEALNEGO gdzie można obejrzeć stałą wystawę poświęconą badaniom wykopaliskowym w Biksupinie i okolicy pt. "Świt historii nad Jeziorem Biskupińskim" oraz jedną bądź dwie wystawy czasowe o zmiennej tematyce 
 
 
 
 - pawilon__1_.jpg
  
  - pawilon.jpg
 
 
 
Po zwiedzeniu pawilonu wystawowego  udajemy się do KWATERY ARCHEOLOGII DOŚWIADCZALNEJ, gdzie zrekonstyruowane są m.in piece, prowadzona jest hodowla zwierząt.W części rezerwatu, położonej za pawilonem muzealnym, prowadzone są prace z zakresu archeologii doświadczalnej. Mają one za zadanie rekonstrukcję różnych przejawów działalności dawnych grup ludzkich. Prawie od początku wykopalisk w Biskupinie, prowadzone były prace związane z rekonstrukcją chat, wypalaniem naczyń, a w okresie powojennym zajmowano się wytopem brązu, wędzeniem ryb, lepieniem ceramiki, wytwarzaniem narzędzi krzemiennych oraz produkcją dziegciu i smoły drzewnej.
Od wielu lat w Biskupinie hodowane są koniki polskie, spokrewnione z leśnymi tarpanami. W 1984 roku poszerzono hodowlę w rezerwacie o owce wrzosówki oraz kozy. 
Owce wrzosówki spokrewnione są z muflonem europejskim i należą do grupy owiec północnych, krótkoogoniastych. Są one bardzo odporne na złe warunki środowiskowe i niedostatki pożywienia. Najmniej zmieniły się kozy
 
hodowane we wczesnej epoce żelaza. Wymiary oraz cechy zewnętrzne niewiele je różnią od współcześnie występujących. Od kilku lat hodowane jest także bydło pierwotne czerwone, rasy polskiej nizinnej.
Budynki gospodarcze w rezerwacie, obecnie stajnia i owczarnia, są rekonstrukcjami
obiektów zamieszkiwanych pierwotnie przez łużyczan w osadach otwartych. Zrekonstruowano także stodołę o konstrukcji słupowej oraz bróg. Wszystkie budynki zostały wzniesione przy użyciu tradycyjnych materiałów i prostych narzędzi współczesnych.
 
 - zwierz.jpg
 
  - zwierz__1_.jpg
 
 - zwierz__2_.jpg
 
 - ph__123_.jpg
 
 
Na terenie rezerwatu archeologicznego w Biskupina w OBOZOWISKU ŁOWCÓW I ZBIERACZY Z EPOKI KAMIENIA (MEZOLIT)  ,realizowany jest projekt, którego podstawowym celem jest popularyzacja najstarszych dziejów człowieka oraz przeprowadzanie archeologicznych badań eksperymentalnych wiązanych z problematyką głównie mezolitu (środkowej epoki kamienia), ale także paleolitu (starszej epoki kamienia). Poprzez prezentację i naukę realizatorzy starają się przybliżyć obraz dawnych społeczeństw i ich elementów życia codziennego, prezentowane są również ówczesne obiekty mieszkalne.
 
 - wioska_mezolityczna__10_.jpg
 
 - wioska_mezolityczna__13_.jpg
 
Kolejnym,zarazem ostatnim  obiektem który spotkamy na naszej drodze, jest chata pałucka z drugiej połowy XVIII wieku. Przeniesiona w latach 60-tych ze wsi Biskupin, stanowi przykład tradycyjnego budownictwa pałuckiego. Ekspozycja etnograficzna uzupełniona jest w czynną pasiekę oraz studnie z żurawiem.
 
 - chata.jpg
 
 - chata__1_.jpg
 
Zapraszamy również do korzystania z innych atrakcji i oferty edukacyjnej przygotowanej przez muzeum.
 
INFORMUJEMY
fot. Badania wykopaliskowe w latach 30-tych XX wieku
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie, Biskupin 17, 88-410 Gąsawa, pow. Żniński, woj. kujawsko-pomorskie
tel.: (52) 30 25 025, fax: (52) 30 25 420, email: muzeum@biskupin.pl, http://www.biskupin.pl
NIP: 562-16-05-570, Regon: 092561385
Poprawny HTML 4.01 TransitionalPoprawny arkusz CSSPoprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - FSI