Kawa, czekolada, ziemniaki, pomidory… Wiadomo, że te powszechnie dziś  znane produkty weszły do naszego jadłospisu stosunkowo niedawno. Kiedy dokładnie? Jakimi drogami do nas dotarły? I co spożywano wcześniej, na przykład tysiąc, trzy tysiące albo sześć tysięcy lat temu?

„Smaki przeszłości – kuchenne ewolucje” to weekend tematyczny, w czasie którego poznacie historię… jedzenia. Zaprezentujemy proces zmian zachodzących w jadłospisie człowieka – od czasów najdawniejszych, po wczesne średniowiecze. Pokażemy, w jaki sposób dawni mieszkańcy zdobywali pożywienie, które rośliny zbierali i uprawiali, jakich używali przypraw. Będziecie mieli okazję wziąć udział w pokazach gotowania, pieczenia oraz konserwacji żywności. Potraw będzie można również posmakować!

O historii jedzenia będzie można również posłuchać – opowiemy o tym, co jedli nasi przodkowie, a że zbliża się sezon grzybiarski dowiecie się, na co należy zwracać uwagę wybierając się z koszykiem do lasu. Będzie to również okazja do tego, by zapoznać się z wyrobami regionalnymi – w strefie wystawców zaprezentują się wytwórcy z Pałuk.

A najmłodsi będą mogli dowiedzieć się tego wszystkiego biorąc udział w grze terenowej, w której będą musieli wcielić się w dawnych mieszkańców naszych ziem i zdobyć różnorodne produkty oraz nabyć umiejętności, by przetrwać zimę.

Szczegółowy opis atrakcji:

Obozowisko łowców i zbieraczy – ok. 8000 lat temu (lokalizacja na mapie rezerwatu przy pkt. A)
“Kuchnia” epoki kamienia oparta była o gospodarkę łowiecko-zbieracką. Zaprezentujemy sposoby zdobywania pożywienia i przygotowywania posiłków, będziecie mogli również zobaczyć, w jaki sposób rozpalano ogień.

Osada pierwszych rolników – ok. 6000 lat temu (lokalizacja na mapie rezerwatu przy pkt. B)
W tym miejscu pokażemy, na czym polegało przejście z gospodarki łowiecko-zbierackiej do rolniczej. Zobaczysz, jakie były sposoby uprawy ziemi, jakimi narzędziami dysponowano i w jaki sposób je wykonywano. Będzie to również nie lada okazja by spróbować swoich sił w miotaniu oszczepem. Odbędzie się również pokaz orki pradziejowej z udziałem wołów.

Pokazy – sobota i niedziela:
godz. 12:00 – pokaz orki pradziejowej z wykorzystaniem wołów

Osada obronna na półwyspie (lokalizacja na mapie rezerwatu przy pkt. C)
Jak żyli mieszkańcy osady obronnej i co się zmieniło w ich jadłospisie? Jakich używali narzędzi do uprawy ziemi i gdzie mieszkały ich zwierzęta? Jak robili mąkę? Tego wszystkiego dowiecie się w chatach na półwyspie. Będziecie mieli niepowtarzalną okazję zasiąść przy ognisku, zmielić samodzielnie ziarno na mąkę, zobaczyć, w jaki sposób powstają podpłomyki. Dowiecie się także, jakich ziół i roślin używali dawni mieszkańcy osady. Możecie także w chacie garncarza samodzielnie ulepić własne naczynie.
Zapraszamy również na wykłady popularnonaukowe. Będziemy opowiadać o tym, jakie produkty pojawiały się w jadłospisie dawnych mieszkańców naszych ziem, a także dowiecie się,  na co zwracać uwagę wybierając się do lasu na grzyby.
W chacie nr 3 odbędą się wykłady popularnonaukowe:

Sobota:
13:00 – “Krótka historia jedzenia na terenach ziem polskich”, Izabela Seidel, Muzeum Archeologiczne w Biskupinie
14:00 – “Jak odróżnić grzyby jadalne od niejadalnych?”, Józef Popiel, Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Gołąbki

Niedziela:
14:00 –  “Krótka historia jedzenia na terenach ziem polskich”, Izabela Seidel, Muzeum Archeologiczne w Biskupinie
15:00 – “Jak odróżnić grzyby jadalne od niejadalnych?”, Józef Popiel, Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Gołąbki

Wioska piastowska (lokalizacja na mapie rezerwatu przy pkt.D)
W tym miejscu dowiesz się, jakie produkty spożywcze były dostępne w okresie formowania się państwa polskiego. Zobaczysz, jak wypiekano chleb w piecu chlebowym oraz podpłomyki na ognisku. Dowiesz się więcej o dawnych sposobach konserwacji żywności – wędzeniu w wędzarniach jamowych czy soleniu. Na stoiskach rzemieślniczych zobaczysz akcesoria kuchenne wykonane z różnych surowców: drewna, gliny czy żelaza.

Chata Pałucka – 2 poł. XVIII w. (lokalizacja na mapie rezerwatu przy pkt. E)
W chacie pałuckiej i strefie lokalnych wytwórców będziesz miał okazję zobaczyć czym charakteryzuje się kuchnia pałucka, a także dowiesz się co nieco o pszczelarstwie. W sobotę zobaczysz również dawne sprzęty kuchenne wykorzystywane na terenie Pałuk.

Punkt Lasów Państwowych (lokalizacja na mapie rezerwatu pomiędzy pkt. D i F)
Las od wieków był miejscem, w którym ludzie zdobywali żywność. Leśnicy opowiedzą o zwierzętach, ich ochronie, a także o grzybach i innych owocach, które można znaleźć w lesie.

Gra terenowa (cały teren Rezerwatu)
Grę terenową można pobrać TUTAJ i wydrukować w domu. Załączona mapka wskazuje miejsca, w których będziesz wykonywać opisane zadania (w terenie szukaj tabliczek z jelonkiem). Jest ich dziesięć, a każde kończy się zdobyciem naklejki. Gdy zbierzesz wszystkie, przyjdź do punktu w Centrum Obsługi Ruchu Turystycznego i odbierz drobny upominek.

Rejsy statkiem: godz. 10:00-18:00 (lokalizacja na mapie rezerwatu pkt. nr 4)
A może rejs statkiem po Jeziorze Biskupińskim? Niepowtarzalny widok osady na półwyspie będzie można podziwiać z pokładu “Diabła weneckiego”. Bilety w cenie 10 zł do nabycia bezpośrednio u kapitana statku.

Wystawy muzealne: godz. 9:00-18:00 (lokalizacja na mapie rezerwatu pkt. F)
W pawilonie muzealnym można będzie obejrzeć trzy wystawy. Pierwsza to “Świt nad Jeziorem Biskupińskim” opowiadająca o dziejach osadnictwa nad brzegiem jeziora. Dwie pozostałe to wystawy czasowe: “Anatomia naczynia. Archeologia i technologia”, na której możecie zobaczyć, jak wytwarzano naczynia służące do gotowania i przechowywania jedzenia oraz “Kajko i Kokosz. Komiksowa archeologia”, w której również znajdziecie akcenty kuchenne.

Zwiedzanie z przewodnikiem
W czasie imprezy możliwe jest zwiedzanie rezerwatu z przewodnikiem. Aby mieć pewność, że przewodnik będzie dostępny, warto wcześniej zadzwonić i dokonać rezerwacji.

Zwiedzanie ze zwierzętami
Swojego pupila można wprowadzić na teren rezerwatu bezpłatnie. Pamiętajcie, że zwierzęta muszą być na smyczy i nie wolno wchodzić z nimi do wnętrz rekonstrukcji oraz pawilonu muzealnego.

Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmian w programie.